De 18 Friese gemeenten en de Vereniging Friese Gemeenten (VFG) dienen gezamenlijk een statement in bij de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Zij roepen op voor structureel geld van het Rijk voor de uitvoering van de Cao Aan de slag en Cao SW. De meest kwetsbaren worden nu financieel getroffen en gemeenten moeten het maar zien op te lossen.

Sociale werkvoorzieningen in Fryslân

In Fryslân zijn drie sociale werkvoorzieningen actief: Caparis, Dokwurk en Empatec. Hier krijgen inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt vanuit de Participatiewet en de wet Nieuw Beschut Werk een ontwikkel- of werkplek om deel te nemen aan de maatschappij. Zij zijn de mensen om wie dit gaat.

Al langer zorgen om achterblijvende lonen

De zorgen om deze medewerkers zijn niet nieuw. Ook in juni 2023 diende wethouder Marianne Poelman van de gemeente Súdwest-Fryslân namens alle 18 Friese gemeenten een motie in bij de Algemene Ledenvergadering van de VNG. Medewerkers die onder de Cao’s SW en Aan de slag vielen, werden niet gecompenseerd voor de gestegen inflatie. Terwijl reguliere gemeenteambtenaren er wel op vooruit gingen. Hoewel de arbeidsvoorwaarden sindsdien voor een deel echt zijn verbeterd ontbreekt er nog altijd een financiële oplossing voor de lange termijn. De kosten moeten volledig opgehoest worden door de gemeenschappelijke regelingen en de deelnemende gemeenten.

Verbeteringen mogelijk, maar niet zonder steun

De resultaten van de onderhandelingen voor de Cao’s Aan de slag en SW laten zien dat er echt verbetering mogelijk is. Alleen zonder een kostendekkende bijdrage van het Rijk, is dit voor gemeenten onhoudbaar.

Wethouder Marianne Poelman, gemeente Súdwest-Fryslân: “Structurele taken vragen om structurele financiering. Gemeenten nemen hun verantwoordelijkheid voor deze groep, maar dat kan alleen als het Rijk zijn aandeel daarin ook neemt. We moeten dit echt samen doen.”

 “Fryslân spreekt met één stem. Wij ondersteunen dit statement namens alle Friese gemeenten van harte. De VFG staat al jaren achter deze oproep: de sociale werkvoorziening verdient een stevige en zekere financiële basis vanuit het Rijk. Zonder die basis kunnen gemeenten hun wettelijke verantwoordelijkheid voor de meest kwetsbaren niet waarmaken”, aldus Caroline de Pee, portefeuille VFG commissie Werk en Inkomen.

Hevige regenbuien, langere droge periodes en water dat soms blijft staan op straat. We zien het steeds vaker. Daarom investeert de gemeente Súdwest-Fryslân in 2026 €3,56 miljoen in riolering en klimaatmaatregelen. Het doel is helder: zorgen voor droge voeten, schoon water in sloten en vaarten en een leefomgeving die voorbereid is op extremer weer.

Werk in dorpen en steden

In 2026 wordt op meerdere plekken gewerkt aan het vervangen en verbeteren van riolering. Dat gebeurt onder andere in Woudsend, Koudum, Blauwhuis, Workum, Wommels en Sneek.

Waar mogelijk combineren we dit met onderhoud aan wegen en groen. Op verschillende locaties wordt regenwater afgekoppeld van het riool. Zo kan het water in de bodem wegzakken in plaats van alles tegelijk naar het riool te stromen. Dat verkleint de kans op wateroverlast bij hevige buien.

Door werkzaamheden slim te combineren, wordt overlast beperkt en wordt de openbare ruimte stap voor stap toekomstbestendiger gemaakt.

Gerichte keuzes op basis van actuele gegevens

Om te bepalen waar maatregelen het meest nodig zijn, maakt de gemeente gebruik van de Friese Klimaatatlas. Deze atlas laat zien waar risico’s op wateroverlast, hitte of droogte het grootst zijn.

In 2026 wordt de klimaatatlas geactualiseerd. Met die nieuwe gegevens kan de gemeente nog gerichter investeren op plekken waar inwoners de gevolgen van extreem weer het meest merken.

Waarom dit nodig is

Het riool ligt grotendeels onder de grond en valt pas op als het niet goed werkt. Door op tijd te onderhouden en te vervangen, voorkomt de gemeente storingen, lekkages en schade. Een goed werkend riool zorgt er ook voor dat vuil water niet in sloten en vaarten terechtkomt. Dat is belangrijk voor een gezonde leefomgeving en voor de waterkwaliteit. Súdwest-Fryslân wil in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig zijn. Dat vraagt om duidelijke keuzes en om ieder jaar gerichte investeringen.

Investeren met oog voor betaalbaarheid

Een goed rioolstelsel vraagt om regelmatig onderhoud en tijdige vervanging. De gemeente reserveert hiervoor jaarlijks middelen, zodat dit planmatig en voorspelbaar kan gebeuren.

Door dit zorgvuldig te doen, blijven de kosten beheersbaar. Dat voorkomt onverwachte uitgaven in de toekomst en blijven de basisvoorzieningen op orde.

Verantwoordelijk wethouder Michel Rietman: “Water moet je kunnen vertrouwen. Dat het wegloopt als het hard regent, en dat het schoon blijft in onze sloten en vaarten. Met deze investering zorgen we dat onze riolering op orde blijft en dat we beter voorbereid zijn op extreme buien en droogte. Zo werken we stap voor stap aan een veilige en gezonde leefomgeving voor onze inwoners, nu en in de toekomst.”

Haal je 5m² of meer stenen weg. Dan geeft de gemeente Súdwest-Fryslân al subsidie voor het vergroenen van je tuin of erf. Er komt nu nog een extra subsidie bij voor bomen. Deze subsidie is onderdeel van het ‘Actieplan meer bomen 2026-2035’. De komende jaren wil de gemeente met het plan zo samen met inwoners duizenden extra bomen planten.

Vergoeding voor drie bomen

Ga je minimaal 5m² tuin vergroenen, dan kun je per tuin een vergoeding aanvragen voor drie bomen. De vergoeding is voor de kosten van de bomen, met een maximum van €50 per boom. Dus maximaal €150. De subsidie betaalt de gemeente achteraf. Bij de aanvraag moeten inwoners foto’s meesturen van de bon en de situatie voor én na de werkzaamheden. Meer informatie en alle voorwaarden staan op: sudwestfryslan.nl/tuinsubsidie.

Waarom vergroensubsidie?

Steeds vaker is er veel regen of extreme hitte. Dan helpt het als er minder tegels zijn en meer groen is. Daarom had de gemeente al een subsidie voor het vergroenen van tuinen en terreinen. Inwoners, ondernemers, organisaties en verenigingen kunnen €50 subsidie krijgen bij het weghalen van 5-10 m² verharding, zoals tegels, steentjes of asfalt. En tot wel €500 subsidie bij het weghalen van meer dan 30 m² verharding.

Nu extra boomsubsidie

Hier komt nu een extra subsidie voor de bomen bij. “Wy wolle graach ús ynwenners ekstra stimulearje om beammen te plantsjen,” licht wethouder Henk de Boer toe. “Beammen binne belangryk foar ús omjouwing. Se meitsje de omjouwing moai, jouwe skaad op waarme dagen, helje CO² út ’e loft en binne in belangryk skûlplak foar bisten.”

Waarom staat hier nog geen boom?

De boomsubsidie hoort bij het Actieplan ‘Meer bomen’. Het doel is elk jaar 1% meer bomen in de gemeente. Een ander onderdeel van het actieplan is de geboorteboom. Ouders die dit jaar een kindje krijgen, kunnen een geboorteboom aanvragen. Ook start dit voorjaar de actie ‘Waarom staat hier nog geen boom?’. Inwoners kunnen met de actie meedenken over nieuwe plekken voor bomen. Zo wil de gemeente zorgen dat er dit jaar ongeveer 700 bomen bijkomen.

Inwoners en betrokken organisaties uit Stavoren willen onderzoek doen naar belangrijke voorzieningen voor onderwijs, sport en ontmoeten in de stad. Gemeente Súdwest-Fryslân ondersteunt dit initiatief. Het onderzoek start in 2026 en brengt in kaart wat mogelijk en haalbaar is. Ook wordt er gekeken naar waar Stavoren het beste bij gebaat is om dit soort voorzieningen ook in de toekomst te kunnen blijven gebruiken.

Wethouder Bauke Dam laat weten: “De betrokkenheid in Stavoren is hoog. De inwoners van Stavoren hebben zelf de eerste stap gezet. Stavoren is één van onze 11-steden en daarmee een belangrijke stad voor Súdwest op een prachtige locatie. We kijken dan ook graag samen met de inwoners wat nodig is om voorzieningen in Stavoren sterk te houden en hoe we eventuele kansen kunnen verzilveren.”

Waarom dit onderzoek?

Inwoners en organisaties maakten eerder samen een startnotitie. Daarin staan ontwikkelingen die de leefbaarheid onder druk zetten. Zo heeft Stavoren te maken met vergrijzing. Maar ook zijn er te weinig betaalbare woningen voor jonge gezinnen en verouderde gebouwen zoals MFC De Kaap en de basisschool.

Wat wordt onderzocht?

Het onderzoek dat nu gepland is, zou in kaart moeten brengen hoe voorzieningen ook in de toekomst goed kunnen blijven werken en hoe dit rendabel is te houden voor de gebruikers. De gemeente kijkt naar mogelijke samenwerking tussen organisaties en wat de meest geschikte plek is voor voorzieningen. Het onderzoek staat open voor meerdere denkrichtingen en doet vooraf geen uitspraken over nieuwbouw of locaties.

Toekomstbestendige voorzieningen

Het onderzoek past bij waar de gemeente Súdwest-Fryslân voor staat: sterke kernen en een sterke mienskip. Toekomstbestendige voorzieningen dichtbij zoals ontmoetingsplekken, sport en scholen, helpen inwoners om elkaar te blijven zien en mee te doen. Het onderzoek moet inzicht geven in hoe voorzieningen toegankelijk en betaalbaar kunnen blijven.

Burgemeester Jannewietske de Vries en kinderburgemeester Anne Boukje van der Valk hebben vandaag de sleutel van Sneek overgedragen aan Carnavalsvereniging De Oeletoeters. Daarna werd ook de jaarlijkse Aggemabokaal uitgereikt door Grootvorst Henk Feenstra. Ieder jaar is het een verrassing wie deze bokaal krijgt. Afgelopen jaar stond de bokaal bij burgemeester Jannewietske in haar werkkamer, maar vandaag ging de bokaal naar een bijzondere groep mensen die dag en nacht voor de inwoners klaar staan. De medewerkers van de gemeentereiniging Súdwest-Fryslân mochten zaterdag de bokaal in ontvangst nemen.

Burgemeester Jannewietske de Vries is apetrots op het team. “Wylst de measte minsken noch op ien ear lizze, is de gemeentereiniging faak al op ’e dyk. Mei rein, wyn, snie en izel soargje sy derfoar dat ús strjitten, pleinen en parken der wer kreas by lizze. It is wurk dat elkenien sjocht, mar dêr’t wy faak te min by stilstean. Hjoed dogge wy dat wol. Mei humor, trochsettingsfermogen en in protte ynset hâlde sy ús gemeente alle dagen wer skjin en leefber. De Aggemabokaal is dan ek in mear as fertsjinne eare.

11 punten

De Carnavalsvereniging kende 11 punten toe, waarom de gemeentereiniging de Aggemabokaal mocht verdienen. In de toespraak werd onder andere genoemd dat deze kleurrijke groep personen het niet alleen dagelijks groen en geel voor de ogen wordt. Maar ook wit, blauw en grijs en vele andere kleuren. Ook in de Sneekweek dragen ze hun steentje bij en is deze groep mensen extra actief. Niet ’s avonds voor de eer, maar ‘s morgens heel vroeg, elke dag weer. Ze zijn er als de kippen bij, ook in de winter zijn ze vroeg van de partij. Ze ruimen vaak dingen op, die andere mensen, al dan niet achteloos laten liggen.

Geschiedenis Aggemabokaal

De Aggemabokaal is een ludieke stadsonderscheiding van Carnavalsvereniging De Oeletoeters uit Sneek. Jaarlijks gaat de bokaal naar een persoon of groep die zich bijzonder heeft ingezet voor de stad. Het idee ontstond in 1986, toen oud-burgemeester Van Haersma Buma voorstelde dat de vereniging ook iemand buiten het carnaval kon eren. In dezelfde toespraak vertelde hij over Aggema uit Achlum, die na een bezoek aan het Brabantse carnaval enthousiast terugkwam met verhalen over saamhorigheid en plezier. Waarop de commissie Ludieke Stadsonderscheiding de prijs doopte tot Aggemabokaal. Van Haersma Buma kreeg de eerste bokaal uitgereikt. Eerder hebben ook Stichting Leergeld en het Rode Kruis de bokaal gekregen.

De gemeente Súdwest-Fryslân start met de inzet van flex- en focusflitsers in en rond Sneek. Wie te hard rijdt of een mobiele telefoon in de hand heeft, wordt geflitst. De mobiele palen rouleren door de provincie en komen nu op verschillende plekken in Sneek te staan.

Te hard rijden

De gemeente krijgt regelmatig signalen van inwoners dat er op meerdere wegen te hard wordt gereden. Te hard rijden en gevaarlijk gedrag zorgen voor onveilige situaties. De politie kan dat niet iedere dag controleren. Met de mobiele flitspalen kan er gerichter en vaker worden gecontroleerd.

De flitspalen rouleren door de hele provincie. De palen worden geplaatst op locaties met veel verkeer. Sneek komt daarvoor in aanmerking. De flitspalen worden op verschillende momenten geplaatst aan de Leeuwarderweg, Lemmerweg, Oppenhuizerweg, Bolswarderbaan en Groenedijk. Ze blijven ongeveer 8 weken staan.

Handhaving

Het Openbaar Ministerie is verantwoordelijk voor de handhaving. Boetes worden afgehandeld door het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). De gemeente ontvangt hier geen inkomsten uit en heeft alleen mogelijke locaties aangewezen.

Met deze maatregel wil de gemeente bewustwording creëren en daarmee de verkeersveiligheid verbeteren. Ook in het nieuwe mobiliteitsprogramma heeft de gemeente hier aandacht voor. De gemeente roept weggebruikers op om zich aan de snelheid te houden en niet met een mobiele telefoon achter het stuur te rijden.

Meer ruimte voor fietsers en voetgangers, geen racebaan in de straat en een veilige schoolomgeving voor kinderen. Dat vinden inwoners van Súdwest-Fryslân het belangrijkst als het over verkeer en vervoer gaat. Het college van burgemeester en wethouders heeft het nieuwe mobiliteitsprogramma 2025-2040 vastgesteld en gaat met verschillende thema’s aan de slag.

De gemeente vroeg inwoners welke thema’s uit het mobiliteitsprogramma zij belangrijk vinden en wat de gemeente als eerste moet aanpakken. Via een online vragenlijst deelden 614 inwoners en vertegenwoordigers van dorps- en wijkbelangen hun ervaringen en ideeën. Verkeersveiligheid staat met stip op één, gevolgd door betere fiets- en wandelroutes.

Herkenbaar

Voor wethouder Michel Rietman is dit een duidelijke bevestiging: “Veiligheid in het verkeer staat voorop. Dat betekent veilig naar school fietsen, rustig door je eigen straat kunnen lopen en overal kunnen komen. In onze uitgestrekte gemeente leggen we dagelijks veel afstanden af en delen we de weg met fietsers, scholieren, landbouwverkeer en auto’s. Dat vraagt om aandacht voor elkaar en voor een slimme inrichting van onze wegen. Deze uitkomsten helpen ons om de juiste dingen te doen.”

Van richting naar uitvoering

De gemeente werkt de komende periode aan een uitvoeringsagenda. De wensen en prioriteiten worden omgezet in concrete projecten. Die projecten sluiten aan op de ambities uit het mobiliteitsprogramma. Daarin is aandacht voor veiligere fietsroutes naar scholen, een veilige inrichting van straten en wegen, gastvrij en bereikbaar zijn voor onze gasten, en actieve mobiliteit. Ook zet de gemeente in op het gedrag in het verkeer. Daarbij hoort de campagne ‘Check je meter, 30 is beter’, die inwoners oproept samen te zorgen voor een veilige leefomgeving.

De gemeente bouwt verder op maatregelen die in de afgelopen jaren zijn genomen. Denk aan de aanleg van een fietsstraat bij Poppenwier, een vrijliggend fietspad bij Nijland, de verbreding van het fietspad naar Joure en het verlagen van snelheid in de bebouwde kom, zoals in de Worp Tjaardastraat in Sneek. Deze straat wordt nog opnieuw ingericht. Dit neemt de gemeente mee in de uitvoeringsagenda.  

Beschikbaar geld en subsidies

Om alles te kunnen uitvoeren heeft de gemeente ongeveer 60 miljoen euro nodig. Er is voor de komende jaren ongeveer 26 miljoen euro beschikbaar. Er is dus nog een flink tekort. Voor grote projecten is de gemeente afhankelijk van samenwerking met andere overheden en aanvullende subsidies van bijvoorbeeld de provincie en het Rijk.

“We kunnen niet alles in één keer oplossen,” aldus Rietman. “Daarom werken we met een uitvoeringsagenda waarin we kijken naar prioriteit, het effect van een aanpassing en wat financieel haalbaar is.” De richting is voor de gemeente wel helder: stap voor stap werken aan een veilige en bereikbare gemeente.

Vanmiddag is Anne Boukje van der Valk officieel geïnstalleerd als kinderburgemeester van Súdwest-Fryslân. Zij is een leerling van basisschool De Opslach in Wommels. Anne Boukje kreeg de ambtsketen van Kjeld Hoekstra. Burgemeester Jannewietske de Vries en wethouder Petra van den Akker feliciteerden haar met deze nieuwe rol. Ook is er een nieuwe kinderraad geïnstalleerd die Anne Boukje het komende jaar gaat ondersteunen.

Feestelijke installatie tijdens Kinderconferentie

De installatie vond plaats tijdens de jaarlijkse Kinderconferentie. Ongeveer 60 leerlingen uit groep 7 en 8 deden hieraan mee. Zij kwamen van verschillende basisscholen uit de gemeente. Burgemeester Jannewietske de Vries reageert enthousiast. “Wy binne tige wiis mei de nije berneried. Yn Súdwest-Fryslân wurkje wy al jierren oan it belûken fan bern by de gemeente. Wy fine it wichtich dat jimme meitinke en meidogge. De Bernekonferinsje is dêr in prachtich foarbyld fan.”

De kinderen werkten samen aan thema’s zoals weerbare mienskip, jeugdzorg, inbreng voor de formatietafel en een duurzame ontmoetingsplek voor jong en oud. In de middag presenteerden zij hun plannen aan de burgemeester, de wethouder, raadsleden, medewerkers van de gemeente en andere betrokkenen. De ideeën gingen van speelplekken toegankelijk voor iedereen, afvalraces tussen dorpen en wijken en alle kinderen een veilig thuis met leuke activiteiten in de buurt. En een noodpakket: met knuffel, boek en zaklamp. Want zonder zaklamp kun je niet lezen in het donker.  

Samenwerking met de Kleine Ambassade

De Kinderconferentie werd georganiseerd door de gemeente Súdwest-Fryslân samen met Stichting de Kleine Ambassade. Deze stichting zorgde ook voor de selectie van de nieuwe kinderburgemeester. Het selectieteam had dit jaar een moeilijke taak. Zij moesten uit 32 gemotiveerde kandidaten de beste kiezen voor de rol van kinderburgemeester.

Bart Fase van de Kleine Ambassade: “Het was dit jaar geen makkelijke keuze, want we kregen 32 enthousiaste sollicitaties. Het is geweldig om te zien hoeveel kinderen actief mee willen denken over hun gemeente. Anne Boukje en haar team zullen alle kinderen van Súdwest-Fryslân goed vertegenwoordigen. We hopen dat nog veel kinderen hun ideeën blijven delen, bijvoorbeeld op school met het lespakket over democratie. Zo blijven we samen werken aan een fijne gemeente voor iedereen.”

Afscheid van Kjeld en de kinderraad

Tijdens de ceremonie nam de gemeente ook afscheid van de vorige kinderburgemeester en zijn adviesteam. Kjeld kreeg een speciaal fotoboekje als dank voor zijn inzet. Alle leden van de kinderraad kregen het leesboek ‘Wie is de baas?’. In dit boek wordt op een eenvoudige manier uitgelegd wat politiek is en waarom het iedereen aangaat.

Burgemeester Jannewietske de Vries bedankte de kinderraad voor hun waardevolle bijdragen: “"Kjeld, it wie in ear om in jier mei dy op te lûken. En alle leden fan 'e berneried, tige betanke foar jimme ynset! We hawwe in moai jier mei-inoar hân. No is it oan Anne Boukje en de nije berneried. Ik sjoch der nei út om it kommende jier mei jimme op te lûken.”

Inwoners, ondernemers en bezoekers kijken met spanning uit naar het ontwerp voor de Nieuwe Singel in Sneek. In november en december organiseerde de gemeente Súdwest-Fryslan bijeenkomsten en online kon iedereen een vragenlijst invullen. In de enquête stonden drie mogelijke ontwerpen voor de Nieuwe Singel. Met de uitkomsten van de vragenlijst en de opbrengst uit de bijeenkomsten werkt de gemeente nu toe naar een definitief ontwerp.

Tijdens de bijeenkomsten werd open met elkaar gesproken. Zorgen, wensen en ideeën kwamen op tafel en er was ruimte voor kritische vragen en reacties. Ook online werd volop gereageerd op de ontwerpen.  “Ik ben heel blij met de manier waarop bewoners en ondernemers meedenken,” zegt wethouder Michel Rietman. “Er zijn veel inhoudelijke en oprechte reacties binnengekomen. Dat laat zien hoe belangrijk de Singel is. Tegelijk hoor ik ook verschillende meningen. Het is nu aan ons om alle reacties zorgvuldig te wegen en de uitdaging aan te gaan om dit te vertalen naar één ontwerp dat recht doet aan de verschillende belangen.”

Belangrijkste uitkomsten

Er is brede steun voor vergroening van de Singel en het werken aan een veiliger straatbeeld.

Ontwerp 1 – Parkzone
Veel mensen zijn positief over het ontwerp Parkzone vanwege het vele groen en de rustige uitstraling. Hier liggen kansen voor een prettige, verkeersluwe straat met ruimte voor parkeren. Tegelijk worden zorgen genoemd over laden en lossen, fietsveiligheid en het beheer en onderhoud.

Ontwerp 2 – Nieuw Water
Op het ontwerp Nieuw Water wordt enthousiast gereageerd omdat het de identiteit van Sneek versterkt en de sfeer en verblijfskwaliteit vergroot. Het water maakt de straat aantrekkelijk om te wandelen en te verblijven. Aandachtspunten zijn veiligheid, waterkwaliteit en onderhoud. Ook het verdwijnen van parkeerruimte en de kosten en uitvoerbaarheid worden vaak genoemd. Veel deelnemers geven aan een gracht aantrekkelijker te vinden dan stilstaand water.

Ontwerp 3 – Fietsstraat
Bij de Fietsstraat waarderen mensen dat de fietser centraal staat en dat winkels goed bereikbaar blijven. Het ontwerp wordt gezien als overzichtelijk, groen en toekomstgericht. Tegelijk zijn er zorgen over de menging met zwaar verkeer, sluipverkeer en de gevolgen voor parkeren en laden en lossen.

Verschillende ideeën

Naast het algemene beeld is er één verschil zichtbaar tussen de brede online reacties en de inbreng van bewoners en ondernemers aan de Singel. Waar online de Parkzone het meest wordt genoemd, gaat de voorkeur van direct aanwonenden meer uit naar de Fietsstraat. Een belangrijk argument daarbij is de ligging van de rijbaan. In de Parkzone ligt de weg dichter tegen de woningen, dat zorgen oproept over mogelijke trillingen en schade. De wens om voldoende afstand te houden tussen verkeer en gevels wordt daarom nadrukkelijk meegenomen als aandachtspunt voor het verdere ontwerp.

Vervolg

Met alle opbrengsten werkt de gemeente nu toe naar een volgend ontwerp voor de Nieuwe Singel. De opgehaalde ideeën, zorgen en aandachtspunten worden afgewogen en getoetst op haalbaarheid en effecten. Zodra het ontwerp gereed is, stelt het college een voorlopig ontwerp vast. Daarna krijgt iedereen opnieuw de gelegenheid om mee te kijken en te reageren.

Gemeente Súdwest-Fryslân werkt aan de herontwikkeling van het voormalig kaaspakhuis in Osingahuizen. Het college van B&W legt de gemeenteraad een stedenbouwkundig schetsontwerp voor en vraagt om financiële middelen voor voorbereiding, sloop en bodemsanering. Hiermee is een belangrijke stap gezet richting de mogelijke bouw van 12 tot 15 woningen en het realiseren van een kleinschalig restaurant met logies in het karakteristieke oude kaaspakhuis.

Het plan

Het terrein ligt ten noordwesten van de brug in Osingahuizen, direct aan de staande mastroute tussen Heeg en Sneek. Het ontwerp voorziet in verschillende woningtypen, van sociale en betaalbare woningen tot woningen in het hogere segment. Het behoud van het historische kaaspakhuis speelt een belangrijke rol in het plan: juist in dit markante gebouw komt ruimte voor een restaurant en kleinschalige logiesaccommodaties. Ook wordt een klein haventje mogelijk gemaakt, passend bij de watersportambiance en de ligging aan de vaarroute.

De horecafunctie past bij de ambitie om het gebied levendig en aantrekkelijk te maken voor bewoners en bezoekers.

Het stedenbouwkundig schetsontwerp is tot stand gekomen na gesprekken met omwonenden en een marktconsultatie met bedrijven. Zo is rekening gehouden met de wensen van het dorp én met de haalbaarheid van het plan.

Michel Rietman, wethouder Wonen en Gastvrijheidseconomie: "We zijn blij dat we samen met inwoners en ondernemers stappen hebben gezet voor het voormalig kaaspakhuis. Het is mooi dat het karakteristieke pand behouden blijft en een nieuwe functie krijgt, met een restaurant en kleinschalige logies waar het dorp trots op kan zijn. De ligging aan de staande mastroute en het kleine haventje maken het geheel compleet en geven het gebied een unieke gastvrije uitstraling."

Volgende stappen

De gemeenteraad neemt naar verwachting op 5 maart 2026 een besluit over het plan en de financiële middelen. Pas na goedkeuring kan het plan verder worden voorbereid richting een openbare procedure voor ontwikkelaars, die vervolgens plannen kunnen indienen voor de woningen en het restaurant/logies. Omwonenden en betrokkenen worden na de raadsbeslissing verder geïnformeerd over de voortgang en de vervolgstappen.

De woningbouw op het IJlsterplein in Sneek gaat binnenkort van start. Gemeente Súdwest-Fryslân heeft ReadyforLiving-Klompenburg geselecteerd als ontwikkelaar voor het IJlsterplein in Sneek. Rond de Watertoren komen 10 rijwoningen en 50 appartementen. De woningen liggen op loopafstand van de historische binnenstad van Sneek en nabij de iconische Waterpoort.

Woningen voor verschillende doelgroepen

Het plan biedt woningen voor verschillende doelgroepen, van betaalbare appartementen tot ruime rijwoningen. De appartementen variëren in grootte van 50 tot 88 m².

Wethouder Wonen Michel Rietman: “Het is fantastisch dat we nu echt kunnen starten met de ontwikkeling van het IJlsterplein. Met dit project voegen we nieuwe woningen toe op een belangrijke locatie en versterken we tegelijkertijd de entree van de stad. Dit is een mooie stap voor Sneek en voor toekomstige bewoners.”

Meer informatie

Meer informatie over de verkoop van de woningen op het IJlsterplein is te vinden via www.readyforliving.nl/sneek.

De gemeente Súdwest-Fryslân onderzoekt de mogelijkheid om in Witmarsum misschien wel 60 tot 90 nieuwe woningen te bouwen. Hiermee speelt de gemeente in op de grote vraag naar woningen in het dorp voor diverse doelgroepen.

“Woningbouw is één van onze speerpunten en voor Witmarsum betekent dit echt iets groots. We willen dat het dorp levendig blijft, dat mensen kunnen doorstromen en dat er woningen zijn voor verschillende doelgroepen,” zegt Wethouder Wonen Michel Rietman over de plannen.

De te verkennen nieuwbouwlocatie ligt aan de Menno Simonsstraat. De gemeente start een haalbaarheidsonderzoek om te kijken of bouwen op deze plek mogelijk is en of de plannen passen binnen de regels en procedures. Het is nog niet zeker hoeveel woningen er precies bij komen. De gemeente gaat uit van een toevoeging van 60 tot 90 woningen in heel Witmarsum.

Extra woningen hard nodig

Uit recent onderzoek blijkt dat er in het noordwesten van de gemeente een tekort aan woningen is. Ook in Witmarsum is de vraag groot. Jongeren willen in het dorp blijven wonen en ouderen zoeken een passende woning om door te kunnen stromen. Witmarsum is één van de grotere dorpen in Súdwest-Fryslân met voorzieningen zoals winkels en zorg. Dat maakt het een geschikte plek om meer woningen toe te voegen, ook voor mensen van buiten het dorp.

Voor verschillende doelgroepen

Het plan is om een mix van woningen toe te voegen voor verschillende doelgroepen:

• sociale huurwoningen,
• betaalbare koop- of huurwoningen,
• Woningen in het midden- en hogere segment,
• Woonvormen voor ouderen en mensen met een zorgvraag.

Samen met het dorp

Inwoners van Witmarsum worden betrokken bij het onderzoek. Dorpsbelang, omwonenden en andere belanghebbenden krijgen de mogelijkheid om mee te denken over de invulling. De gemeente vindt het belangrijk dat de plannen passen bij het dorp en bijdragen aan een fijne leefomgeving.

Hoe nu verder?

De gemeente heeft een voorkeursrecht gevestigd op gronden aan de Menno Simonsstraat. Dat betekent dat de gemeente de eerste partij is die de grond kan kopen. De gemeenteraad wordt gevraagd om geld beschikbaar te stellen voor het onderzoek. Eind 2026 wordt duidelijk of en hoe de woningbouw verder kan. De daadwerkelijke bouw start op zijn vroegst in 2029.

Súdwest-Fryslân zet met het nieuwe taalbeleid in op het versterken van de Friese taal en de streektalen Stadsfries en Hindeloopers. Zo wil de gemeente inwoners, ondernemers en medewerkers verleiden om het Fries en de streektalen meer te gebruiken en te laten zien. Het taalbeleid zet in op drie pijlers: eigen, bruisend en zichtbaar.

"Wij zijn trots op onze taal en willen ervoor zorgen dat hij niet verloren gaat," zegt wethouder Petra van den Akker. “Het Fries is deel van onze identiteit. Met dit beleid willen we het niet alleen bewaren, maar ook laten bruisen. Wij willen dat mensen zich goed kunnen uitdrukken en dat de taal meer zichtbaar wordt in Súdwest-Fryslân.”

Pijler Eigen

Iedereen mag zijn of haar eigen taal spreken. De gemeente wil, waar dat kan, zoveel mogelijk taalvolgend zijn. Dat betekent dat de gemeente de taal spreekt of schrijft die de inwoners gebruiken. Bijvoorbeeld in e-mails of aan de telefoon.

Pijler Bruisend

Taal is waardevol. Het helpt ons onze gevoelens, ideeën en vragen te delen. De gemeente wil dat kinderen en volwassenen talen kunnen ontdekken, leren en gebruiken. Het gebruik van meer talen is goed voor de ontwikkeling van kinderen. De gemeente wil dan ook dat de taal bruist op scholen, de peuteropvang en bij cultuuractiviteiten. Dit is van groot belang voor het voortzetten van de talen.

Pijler Zichtbaar

Maar ook het zichtbaar maken van onze talen maakt dat het gewoon wordt om het Fries, Stads of Hindeloopers te gebruiken. Zichtbaarheid zorgt voor herkenning en moedigt aan tot gebruik. Daarom wil de gemeente de talen laten zien op verschillende plekken. Denk daarbij aan informatieborden en wegwijzers op straat. Of plaatsen waar veel mensen komen. Zoals in dorpshuizen en sportaccommodaties, winkels en horeca.

Meertaligheidscoördinator in actie

Een meertaligheidscoördinator gaat met het taalbeleid en de pijlers aan de gang en maakt een uitvoeringsprogramma. Zo zorgt deze coördinator ervoor dat het taalbeleid in de praktijk wordt uitgevoerd. De coördinator staat in contact met verschillende organisaties, dorpsbelangen en onderwijsinstellingen om te kijken hoe het Fries en de streektalen nog beter in de praktijk toegepast kunnen worden.

Deel van de samenleving

Met dit beleid wil Súdwest-Fryslân niet alleen haar taalerfgoed bewaren, maar ook een klimaat scheppen waar het Fries en de streektalen een natuurlijke plek hebben in het dagelijks leven. Het is een inspanning voor iedereen: van inwoners en ondernemers tot de medewerkers van de gemeente. Zo wordt het Fries meer zichtbaar, eigen en bruisend en blijft het een levend deel van de samenleving.

De gemeente Súdwest-Fryslân heeft bedrijfskavels in de verkoop op twee locaties langs de A7 in Sneek. Het gaat om drie grote percelen op het nieuwe bedrijventerrein Hemmen 3 en drie kavels met ruimte voor kantoor en productie op locatie de Woudvaart.

De kavels op bedrijventerrein de Hemmen 3 stonden eerder al te koop, maar werden door de onzekerheid over beschikbaarheid van stroom tijdelijk uit de verkoop gehaald.

Nieuwe kans voor ondernemers

Hoewel netcongestie nog altijd zorgt voor beperkte beschikbaarheid van stroom en mogelijkheden voor nieuwe (grootverbruik) aansluitingen, ziet de gemeente op deze aantrekkelijke zichtlocaties toch ruimte voor ondernemers om te bouwen en te groeien. Samen met de netbeheerder is uiteraard goed gekeken naar de actuele mogelijkheden rondom stroomaansluitingen. De exacte situatie verschilt per locatie. Wethouder Bauke Dam: “We zijn blij dat we ondernemers weer ruimte en perspectief kunnen bieden. Het is een belangrijke stap. Netcongestie heeft een remmende werking op onze plannen en ambities, maar we kijken vooral ook naar wat wél kan.”

Ruimte om te bouwen en te groeien

De verkoop past binnen een bredere aanpak. Naast Sneek, wordt ook in Makkum, Workum en Bolsward gewerkt aan plannen om extra ruimte voor bedrijven te creëren. Voor Workum verwacht de gemeente in de loop van dit jaar kavels uit te kunnen geven op het bestaande bedrijventerrein Burevaart. In Makkum besluit de gemeenteraad later deze maand over het beschikbaar stellen van een voorbereidingskrediet. De plannen voor Bolsward bevinden zich in de onderzoeksfase.

Bekijk de kavels online

Ondernemers en geïnteresseerden worden uitgenodigd om de beschikbare kavels en voorwaarden te bekijken op de website van de gemeente. Alle details over de bedrijfskavels.

Gemeente Súdwest-Fryslân investeert komend jaar in het onderhoud aan wegen, kades, bruggen, riolering, gebouwen, speeltoestellen en groen. Of het vervangen ervan. Het college van burgemeester en wethouders stelt hier ruim 5,2 miljoen euro voor beschikbaar.

Extra onderhoud en vervanging

De gemeente heeft een uitdaging. “In oantal brêgen, kaden en diken stamme út de jierren sechtig en binne oan ferfanging ta”, geeft wethouder Henk de Boer aan. “Dêrom is it sa belangryk dat der no ekstra jild beskikber is.” Het onderhoud of vernieuwen van kades, wegen en bruggen is verspreid over de hele gemeente. Voorbeelden zijn de vervanging van de kade aan de Grote Kampen Bolsward en die van de Pruikmakershoek in Makkum.

Ook normaal onderhoud

Naast deze grote werken gaat het normale beheer en onderhoud gewoon door. Denk aan bruggen schilderen, steigers schoonmaken, het maaien van het gras in parken, onderhoud van perken en sportvelden, het snoeien van bomen en het onderhoud aan (historische) gebouwen. Daarnaast pakt de gemeente meldingen van inwoners op. “Us ynwenners en ûndernimmers wolle we graach belûke by it ûnderhâld”, geeft wethouder Henk de Boer aan. “Wy fine it belangryk dat se bygelyks in skeane stoeptegel op ús website melde. En wy dogge ús best om der dan ek snel wat oan te dwaan.”

Samen met inwoners

Door geregeld te inspecteren heeft de gemeente de staat van de wegen, kades en bruggen goed in beeld. Maar niet al het onderhoud kan tegelijk. De gemeente bekijkt dus altijd wat eerst nodig is. Samen met inwoners. “Ein 2024 holden wy in enkête en dêr reagearren in soad ynwenners en pleatslike belangen op. Dy útkomsten hawwe wy ferwurke yn ús nije beliedsnota.”

De publieksversie van de Nota Openbare Ruimte 2026-2030 vind je op swf.frl/nota-openbare-ruimte. Hierin staat wat de inwoners en gemeente belangrijk vinden en hoeveel geld in de toekomst nodig is.

Vanaf 17 december legt de gemeente Súdwest-Fryslân de ontwerpvergunningen voor de inrichting van Harinxmaland in Sneek ter inzage. Inwoners en andere belanghebbenden hebben zes weken de tijd om op de plannen te reageren. Het voorstel gaat over een tijdelijke invulling van het gebied. Ze zijn zorgvuldig uitgewerkt en passen binnen een woonomgeving. Er is aandacht voor bereikbaarheid, veiligheid en toekomstige herontwikkeling. Met deze stap rondt de gemeente de voorbereidingsfase af. Daarna volgt een definitief besluit.

Wat houden de plannen in?

Onderdeel van de plannen is een tijdelijke, kleinschalige opvanglocatie voor vluchtelingen. De locatie wordt ingericht als een buurtje in een nieuwe wijk, met woningen die passen in een woonomgeving. Het terrein is in beheer van het COA en wordt gebruikt voor een periode van 15 jaar. Daarna bekijkt de gemeente of opvang nog nodig is. Zo niet, dan kunnen de gebouwen worden omgezet naar reguliere woningen. Er komen minimaal 45 parkeerplaatsen en voorzieningen die ook toegankelijk zijn voor omwonenden om ontmoeting en integratie te stimuleren.

Bereikbaarheid en verkeersveiligheid

De opvanglocatie wordt voor het autoverkeer via een voorrangsplein aangesloten op de rondweg Sneek-Noord. Een soortgelijk voorrangsplein ligt ook op de Snitserdyk N354 richting Leeuwarden, bij de afslag Easterwierum. En op de Lemmerweg N354 richting Hommerts, bij de afslag IJlst. Het fiets- en wandelverkeer wordt tijdelijk aangesloten op de bestaande rotonde waarop ook nieuwbouwwijk De Wending is aangesloten. In 2026 wordt het gebied rond de opvanglocatie verder ontwikkeld. Een veilige oversteek voor fietsers en voetgangers wordt dan ook meegenomen. 

Wat ligt er ter inzage?

Met het collegebesluit liggen twee ontwerpvergunningen ter inzage:

1. De vergunning voor het gebruik en de bouw- van de opvanglocatie (voor 15 jaar).

Dit ontwerpbesluit regelt de gebruik en de bouwmogelijkheden voor het COA terrein voor de periode van 15 jaar vanaf ingebruikname van de gebouwen. Hiervoor zijn regels en een plankaart gemaakt waaraan de ontwikkeling moet voldoen.

2. De vergunning voor de aanleg van wegen en fietspaden rondom de locatie.

Het gaat hier om het omliggende fietspad wat de opvanglocatie verbindt met de rotonde bij de nieuwbouwwijk De Wending. En de aansluiting op de Rondweg met het aan te leggen verkeersplein. Met dit ontwerpbesluit wordt alles in één keer geregeld. Hierna kan de bouw starten.

Reageren en proces

De documenten liggen van 17 december 2025 tot en met 27 januari 2026 ter inzage. Deze zijn in te zien via de website of fysiek op het gemeentehuis. Na verwerking van de zienswijzen neemt het college een definitief besluit over de zogenaamde planologische vergunning. Vervolgens kan het COA de bouwvergunning voor de bouw van de gebouwen en de aanleg van het parkeerterrein aanvragen.

Achtergrond locatiekeuze

In juni 2023 stemde de gemeenteraad in met het zoeken naar een opvanglocatie voor vluchtelingen in Harinxmaland. In november 2023 werd de locatie ten westen van het Harinxmapark gekozen. Op 8 mei 2025 gaf de raad groen licht voor de ontwikkeling. Nu gaat het om hoe het terrein en de omgeving worden ingericht.

In een bedrijfspand in Bolsward en een woning in Idsegahuizum zijn werkende drugslabs en verschillende materialen voor de productie van harddrugs aangetroffen. Burgemeester Jannewietske de Vries van de gemeente Súdwest-Fryslân heeft de panden vandaag (16 december) gesloten voor drie maanden.

Een opmerkzame wijkagent vond op 2 december eerst een drugslab aan De Marne in Bolsward in een bedrijfsunit. Even later is op dezelfde dag ook in Idsegahuizum, op basis van vervolgonderzoek, een tweede drugslab voor harddrugs aangetroffen. Beide labs waren in werking toen deze werden ontdekt. De productie en handel van harddrugs heeft een grote invloed op de leefbaarheid en veiligheid van onze samenleving. Burgemeester De Vries heeft daarom besloten beide panden sluiten.

De burgemeester heeft, op grond van de Opiumwet, een wettelijke bevoegdheid om een woning, pand of perceel te sluiten. Afhankelijk van de omstandigheden wordt een sluiting voor drie, zes of twaalf maanden of voor onbepaalde tijd opgelegd. Door woningen, panden en percelen waar sprake is van handel of productie van drugs te sluiten, hoopt de gemeente drugscriminaliteit en verstoring van de openbare orde tegen te gaan.

Drugsoverlast melden

Handel en productie van drugs gaan vaak gepaard met overlast, criminaliteit en veiligheidsrisico’s. Ervaart u drugsoverlast of vermoedt u dat er bij u in de buurt drugs gemaakt of verkocht wordt?  Neem dan contact op met de politie via telefoonnummer 0900-8844. Liever anoniem blijven? Dat kan via Meld Misdaad Anoniem: 0800-7000 of www.meldmisdaadanoniem.nl

De gemeente Súdwest-Fryslân maakt in 2026 nieuwe plannen voor energie en warmte. Het gaat daarbij bijvoorbeeld over isoleren of warmtenetten. Deze plannen komen in een nieuw warmteprogramma. Om goede keuzes te maken, verzamelt de gemeente de meningen van inwoners en nodigt iedereen uit om de vragenlijst in te vullen op sudwestfryslan.nl/denkmeeoverwarmte.

10.000 inwoners zijn eerder via een loting geselecteerd en hebben een brief met een unieke code ontvangen. Met deze code kan één volwassene per huishouden de vragenlijst invullen. Ook inwoners die geen brief hebben ontvangen, kunnen nu meedoen aan het onderzoek. De gemeente wil graag van zoveel mogelijk mensen weten wat zij belangrijk vinden.

Wat vindt u belangrijk?

Wethouder Henk de Boer legt uit waarom de mening van inwoners zo belangrijk is: “De oerstap nei nije enerzjy is eat wat wy mei syn allen dwaan moatte. As we oare enerzjy brûke moatte, feroaret de wize wêrop wy ús hûzen ferwaarmje. Dêrtroch sil ek ús enerzjyrekken feroarje. Dat kinne wy net allinne efter ús buro betinke. Wy hawwe jo ideeën en ûnderfiningen nedich. Wat fine jo belangryk? Wat past yn jo buert? Troch mei syn allen op te lûken, meitsje we mei-inoar plannen dy’t wurkje foar ús doarpen en stêden yn Súdwest-Fryslân.”

Ga naar sudwestfryslan.nl/denkmeeoverwarmte

Het onderzoek wordt uitgevoerd door het onafhankelijke bureau Populytics en de antwoorden blijven anoniem. Het invullen kost ongeveer 15 minuten en kan tot en met 4 januari 2026. Onder elke 100 deelnemers verloot de gemeente een VVV-bon van €50.

Gemeente Súdwest-Fryslân vindt sport en bewegen belangrijk voor een gezonde samenleving. Daarom investeert het college in het onderhoud van sportaccommodaties en stelt de gemeenteraad voor om extra geld te geven voor urgente renovaties. Dit zorgt ervoor dat verenigingen hun activiteiten kunnen blijven aanbieden en inwoners veilig kunnen sporten.

In 2026 zet de gemeente €231.000 in voor het onderhoud van natuurgrasvelden in Bolsward, Witmarsum en Stavoren. Daarnaast is €149.000 gereserveerd voor binnensportaccommodaties, waaronder klimaatbeheersing in Sporthal Schuttersveld en de lift in de Sneker Sporthal.

Gemeenteraad extra krediet gevraagd voor urgent onderhoud

Naast deze reguliere investeringen ligt er een voorstel bij de raad voor extra geld. In totaal gaat het om €1.435.000 voor projecten die niet langer kunnen wachten. Het gaat om de renovatie van het kunstgrasveld van voetbalvereniging Workum, het kunstgrasveld van hockeyvereniging SMHC in Sneek, de aanleg van een tweede kunstgrasveld bij LSC 1890 en de afronding van de renovatie van de atletiekbaan op Sportcentrum Schuttersveld.

Wethouder Bauke Dam benadrukt het belang van deze investeringen: “We investeren niet alleen in velden en gebouwen, maar in de leefbaarheid van onze gemeente. Sportaccommodaties zijn plekken waar mensen elkaar ontmoeten, gezond blijven en plezier hebben. Met deze hoognodige renovaties zorgen we dat inwoners veilig kunnen blijven sporten en verenigingen hun activiteiten kunnen voortzetten.”

Belang van onderhouden sportaccommodaties groot

Goed onderhouden sportvelden en accommodaties zijn belangrijk. Ze bieden een veilige omgeving voor sporters en zorgen voor continuïteit van trainingen en wedstrijden. Verenigingen spelen een belangrijke rol in het sociale leven van onze dorpen en steden. Sport verbindt mensen, bevordert gezondheid en creëert ontmoetingsplekken. Door nu te investeren voorkomt de gemeente afgekeurde velden, onbruikbare accommodaties en capaciteitsproblemen bij verenigingen.

Meerjarenplan voor sportaccommodaties in de maak

Voor de lange termijn werkt Súdwest-Fryslân aan een meerjarenplan waarin alle sportaccommodaties in de gemeente staan. Dit plan wordt in maart aan de raad voorgelegd. De voorstellen voor het extra geld behandelt de gemeenteraad op 29 januari.