Iedere zelfdoding is er één te veel. Helaas zijn er veel mensen voor wie het leven te zwaar is, ook in Súdwest-Fryslân. Maak je je zorgen om iemand? Praat erover, dat kan het verschil maken.

De cijfers liegen er niet om: per dag overlijden in Nederland gemiddeld vijf mensen door zelfdoding. Vorig jaar ging het in totaal om ruim 1900 mensen. Zelfdoding is doodsoorzaak nummer één onder jongeren van 10 tot 25 jaar. En jaarlijks worden ongeveer 250.000 naasten getroffen door de zelfmoord van een dierbare.

Grote impact

Het zijn cijfers die Jannewietske de Vries, burgemeester van gemeente Súdwest-Fryslân, raken. “Ik ken persoonlijk families die dit hebben meegemaakt”, vertelt ze. “En ook mijn man heeft het in de nabije vriendenkring ervaren. Dat is ruim 40 jaar geleden, maar de impact op de nabestaanden is nog steeds groot. Ook in onze gemeente komt zelfdoding voor. Vooral onder jongeren, onder mannen tussen de 30 en 70 jaar die schulden hebben of in de agrarische sector werken en onder mensen die worstelen met hun geaardheid. Ieder geval van zelfdoding is er één te veel. Als gemeente denken we erover na hoe we met elkaar kunnen voorkomen dat mensen zo eenzaam zijn dat ze tot deze vreselijke daad komen.”

”Wy hawwe hjir letterlik de romte en derom ek romte foarinoar”

Ik sjoch dy-bankje

De meeste mensen die zelfmoord overwegen, willen niet per se dood. Maar ze willen een einde aan hun situatie of problemen. Volgens 113, de landelijke organisatie die zich richt op het voorkomen van zelfdoding, kan zelfdoding soms worden voorkomen als de naasten en anderen het gesprek durven aan te gaan. 113 vraagt hiervoor aandacht in een campagne met bankjes met daarop de tekst 1KZ1EJ3 (ik zie je). Súdwest-Fryslân haakte in september aan door een Ik sjoch dy-bankje in IJlst te plaatsen. Burgemeester De Vries onthulde het houten bankje – met liefde en aandacht gemaakt door medewerkers van MindUp - tijdens de Walk Into The Light op de vroege morgen van 7 september. De komende tijd komen er meerdere Ik sjoch dy-bankjes in Súdwest-Fryslân.

Het gesprek aangaan

“Elkaar ‘zien’ begint met kleine stapjes”, zegt Jannewietske de Vries. “Met een vraag stellen, met aandacht hebben voor elkaar. Daarom vind ik het initiatief van deze bankjes ook zo mooi. In Súdwest-Fryslân houden we ervan om buiten even een rondje te maken en elkaar te ontmoeten. Wy hawwe hjir letterlik de romte en derom ek romte foarinoar. Zo’n bankje is een mooie, laagdrempelige kans om samen het gesprek aan te gaan. Niet voor niets is de Friese tekst ‘Ik sjoch dy’ op de bankjes geplaatst. Het is onze manier om een gesprek te kunnen beginnen en oog te hebben voor elkaar. Merk je dat iemand worstelt? Praat erover. Je kunt zoveel voor elkaar betekenen met een simpel woordje of een klein gebaar. Onderschat dat niet.”

”Stap oer dy drempel en pas in bytsje opinoar.”

Op praten over zelfmoord ligt nog altijd een taboe. “Dat begrijp ik heel goed”, zegt De Vries. “Het is ook ingewikkeld om de goede woorden te vinden. Maar het kan veel verschil maken als mensen die zelfmoord overwegen, zich gehoord en gezien voelen. We hebben een samenleving met 90.000 inwoners en 89 kernen, waar mensen elkaar nog redelijk goed kennen. Dat maakt dat je dichterbij bent dan je soms denkt. Maak het niet te zwaar en beladen. Ga gewoon van mens tot mens het gesprek aan. Als vrienden, buren of dorpsgenoten. Stap oer dy drempel en pas in bytsje opinoar.”