Grafzerken in de golven – Het verborgen verhaal van strekdam Dykmanshoofd

Na de stormramp van 1825 kreeg de Zuiderzeekust een onverwachte versterking: een strekdam die werd gebouwd met eeuwenoude grafstenen.

Wie langs de zesde strekdam bij Molkwerum wandelt, ziet op het eerste gezicht niets bijzonders. Een pier, zoals zovele langs de voormalige Zuiderzee. Maar wie beter kijkt, ontdekt een verhaal dat teruggaat tot de Gouden Eeuw.

Na de verwoestende februaristorm van 1825, waarbij tweederde van Friesland onder water kwam te staan, moest de kust dringend worden versterkt. Op een plek waar de zeedijk een knik maakte, verrees een extra strekdam: Dykmanshoofd. Maar waarmee bouw je een dam in een tijd van schaarste? Het antwoord blijkt verrassend: grafzerken.

In 1998 ontdekte amateurarcheoloog Auke Bult de grafstenen in deze strekdam, en werd duidelijk dat deze pier is opgebouwd uit grafstenen uit de 17e eeuw. De grootste liggen aan de oostkant, waar de dam het meest te verduren had van wind en golven. Op sommige stenen is nog een jaartal te lezen – 1609, bijvoorbeeld. Hoe kwamen deze grafzerken hier terecht?

Het spoor leidt naar Molkwerum, ooit een welvarend dorp aan de Zuiderzee. Na een periode van bloei in de 17e eeuw volgde verval. Rond 1800 stond er nog slechts een kerktoren; het schip was afgebroken. Toen in 1850 een nieuwe kerk verrees, waren de oude zerken verdwenen. In tegenstelling tot Stavoren en Hindeloopen, waar ze bewaard bleven, kregen de stenen van Molkwerum een tweede leven – als golfbreker.

Dankzij onderzoek van Auke Bult weten we nu dat deze strekdam een uniek stukje erfgoed is.