Column wethouder Petra van den Akker
Gepubliceerd op in College van B&W.
(Nederlandse versie onderaan de pagina)
Súdwest-Fryslân is in gemeente mei in protte kultureel erfguod. Mei mar leafst 739 ryksmonuminten, steane wy yn de top 15 fan Nederlân. Ek hawwe wy 144 gemeentlike monuminten, ek dat is in bysûnder grut oantal. Dit kultureel erfguod fertelt in protte oer ús skiednis en wy fine it wichtich om dit erfguod te behâlden. Net allinnich stiennen en gebouwen. Elts gebou fertelt in unyk ferhaal, eltse stien hat in stikje skiednis by him.
Mei de oanpassingen yn de monumintale subsydzje, dy’t yngiet fan 1 jannewaris ôf, wurdt in belangrike stap setten yn it feilich stellen fan dizze pearels. Mei de oanpaste subsydzjeregeling kinne wy erfguod noch langer feilich stelle. Eigeners fan ryksmonuminten kinne rekkenje op in regeling dy’t better oanslút by harren ferlet.
De wei nei de tsjerke, like weardefol as de tsjerke sels
In winsk fan ús ynwenners wie bygelyks om subsydzje oan freegjen te kinnen foar histoaryske paden. Dat kin fan takom jier ôf. Súdwest-Fryslân stiet bekend as wetterryk gebiet. Wa better siket, komt der efter dat it bûtengebiet besiedde leit mei âlde paden, jaachpaden, tsjerkepaden en heapaden. Histoaryske diken, somtiden dwers troch de greide. Mei in ferhaal en faak in skat oan ynformaasje oer it lânskip, de omjouwing en de minsken dy’t der yn it ferline libben.
Iepen Monumintedei
In bysûnder momint om ús erfguod te fieren is de Iepen Monumintedei 2024, dy’t op 14 en 15 septimber plak fynt. Dit evenemint biedt in unike gelegenheid foar ynwenners en besikers om ris te sjen efter de gevels fan histoaryske gebouwen, dy’t gewoanwei ticht binne foar publyk. Op de offisjele Iepen Monumintedei site, fynst alle ynformaasje dy’tsto nedich hast. In protte stêden en doarpen út ús gemeente dogge mei. Dus kom mar del, it is echt de muoite wurdich!
Foar Súdwest-Fryslân is Iepen Monumintedei mear dan allinnich in evenemint. It bringt ús wer yn it sin dat ús erfguod net allinnich út it ferline komt, mar ek belangryk is foar de takomst fan kommende generaasjes.
Litte wy dus mei-inoar, as ynwenners fan Súdwest-Fryslân, ús erfguod beskermje, mei in bytsje help fan de nije subsydzjeregeling. En litte wy op Iepen Monumintedei 2024, grutsk, de doarren iepenje nei ús ferline en ús kulturele skatten diele mei oaren.

Behoud van Cultureel Erfgoed: De schat van Súdwest-Fryslân
Súdwest-Fryslân is een gemeente vol cultureel erfgoed. Met maar liefst 739 Rijksmonumenten, staan wij in de top 15 van Nederland. Ook hebben wij 144 gemeentelijke monumenten, een bijzonder groot aantal. Dit cultureel erfgoed vertelt veel over onze geschiedenis en wij vinden het belangrijk om dit erfgoed te behouden. Niet alleen stenen en gebouwen. Elk gebouw vertelt een uniek verhaal, elke steen draagt een stukje geschiedenis met zich mee.
Met de aanpassingen in de monumentale subsidie, die ingaan vanaf 1 januari, wordt een belangrijke stap gezet in het veiligstellen van deze parels. Met de aangepaste subsidieregeling kunnen we erfgoed nog langer veiligstellen. Eigenaren van rijksmonumenten kunnen rekenen op een regeling die beter aansluit bij hun behoefte.
De weg naar de kerk, net zo waardevol als de kerk zelf
Een wens van onze inwoners was bijvoorbeeld om subsidie aan te kunnen vragen voor historische paden. Dat kan vanaf volgend jaar. Súdwest-Fryslân staat bekend als waterrijk gebied. Wie beter zoekt, komt er achter dat het buitengebied bezaaid ligt met oude paden, jaagpaden, kerkpaden, hooiwegen. Historische wegen, soms dwars door de weilanden, met een verhaal en vaak een schat aan informatie over het landschap en de omgeving en de mensen die er vroeger leefden.
Open Monumentendag
Een bijzonder moment om ons erfgoed te vieren is de Open Monumentendag 2024, die op 14 en 15 september plaatsvindt. Dit evenement biedt een unieke gelegenheid voor inwoners en bezoekers om een kijkje te nemen achter de gevels van historische panden, die vaak gesloten zijn voor publiek. Op de officiële Open Monumentendag site, vind je alle informatie die je nodig hebt. Veel steden en dorpen uit onze gemeente doen mee. Neem zeker een kijkje. Het is echt de moeite waard!
Voor Súdwest-Fryslân is Open Monumentendag meer dan alleen een evenement. Het herinnert ons eraan dat ons erfgoed niet alleen uit het verleden komt, maar ook belangrijk is voor de toekomst en de volgende generaties.
Laten we dus samen, als inwoners van Súdwest-Fryslân, ons erfgoed beschermen, met een beetje hulp van de nieuwe subsidieregeling. En laten we op Open Monumentendag 2024, met trots, de deuren openen naar ons verleden en onze culturele schatten delen met anderen.
