Binnenkijken bij de Nieuwstad 32 in Hindeloopen
Gepubliceerd op in Cultureel Erfgoed.
Aan de rand van de oude stad Hindeloopen staan de kleinste rijksmonumentale woonhuis(jes) van onze gemeente. Dit zijn zogenaamde likhúzen, wat in het Hindeloopers ‘klein huis’ betekent. Zo’n vijf jaar geleden is de huidige bewoonster van Nieuwstad 32 in één van de twee likhúzen komen wonen met haar vriend en hond. Ze maken optimaal gebruik van de ruimte van het huisje.
Likhús
De likhúskes staan in de achtertuin van een vroegere kapiteinswoning. Ze werden door de vrouw en kinderen bewoond in de tijd dat de kapitein op zee was. Dit was praktischer met het huishouden en het verwarmen van de woning. In Hindeloopen staan drie van deze likhúzen, waarvan er twee de status van rijksmonument hebben.
De scheepsvaart heeft in de 17e- en 18e eeuw veel welvaart naar Hindeloopen gebracht. De kapiteins van de schepen bouwden hun kapiteinswoning in de stad, met daarachter dus het likhús. Het likhús aan de Nieuwstad 32 (de kapiteinswoning is niet meer aanwezig), is gebouwd in de 17e eeuw. Het huisje heeft veel tegelwerk uit de 18e eeuw. Tegenwoordig is het via een steeg bereikbaar.
Begane grond
Via de lage aanbouw die tegen het smalle en hoge likhús is aangebouwd, kom je het halletje binnen. Hier vind je het toilet en een bergruimte en achterin het keukentje. Deze aanbouw hoort niet bij het oorspronkelijke likhús, maar is waarschijnlijk een vroeg 20e eeuwse uitbreiding, die al enkele keren is aangepast en verbouwd/vernieuwd. Een toilet hadden ze in de 19e eeuw namelijk nog niet. De keuken bevond zich oorspronkelijk op de begane grond, wat nog te zien is aan het schouwtje dat tegen de muur van de huidige keuken zit.
De wanden in deze ruimte ademen echte historie uit. De wand met het enige (maar wel grote) raam en de wand van de schouw zijn volledig betegeld met zogenaamde springertjes. Dit zijn tegels met dierafbeeldingen in een cirkel, die vanaf ±1680 in de mode kwamen en ook de hele 18e eeuw zijn toegepast. De wand tegenover de schouw zal van oorsprong de bedstedewand zijn geweest, maar lijkt in een later stadium te zijn verplaatst naar achteren en is hierdoor een (ondiepe) kastenwand geworden. In de wand tegenover het raam is de rechterdeur dichtgemaakt ten behoeve van de achterliggende doucheruimte. De linker deur vormt de toegang naar een klein halletje, met rechts een doucheruimte en links een trap naar boven.
Eerste verdieping
Via de smalle wenteltrap kom je op de eerste verdieping die uit één ruimte van 3.30 x 5 meter bestaat. Dit is de leef- en eetruimte. Aan de waterzijde zit hier ook een groot raam en links en rechts in de zijgevel zit nog een smaller raam. Aan de andere kant van de ruimte zit nog een raam en er staat een bedstedekast, die als kledingkast in gebruik is. Hoewel… onderin deze kast heeft hond Otje zijn eigen bestede gekregen. De kastenwand stond van oorsprong vermoedelijk op dezelfde plek als die op de begane grond, met daarachter de toegang tot de trap en een bedstede.
Wat op de eerste verdieping ook gelijk opvalt zijn de rondom betegelde wanden met een 18e eeuwse grote Friese bloem, die met vier tegels een patroon vormt. Eén wand is betegeld met vrijwel alleen witte tegels, vermoedelijk op de plek van de schouw die hier stond. Deze is waarschijnlijk verwijderd tijdens de aanleg van de cv járen geleden…
Tweede verdieping
Op de woonverdieping (eerste verdieping) heeft de eigenaresse ook een vernuftige en steile trapopgang gemaakt naar de lage zolderverdieping (tweede verdieping). De vorige eigenaar had deze als bergzolder in gebruik, maar deze is nu ingericht als een fijne slaapkamer. Aan de achterzijde bevindt zich een raam en er is een ruimte voor de weggetimmerde cv-ketel. De kap is vorig jaar aan de buitenzijde geïsoleerd, waardoor het houten dakbeschot mooi in het zicht is gebleven.
Al met al een prachtig huisje met een zeer monumentaal interieur, dat ook nog eens op een prachtige plek in Hindeloopen staat. Kun je nog meer wensen?
Ben jij ook trots op jouw monumentale pand en mogen andere eigenaren via deze rubriek ook wel eens en kijkje bij je binnen nemen? Laat het ons weten via erfgoed@sudwestfryslan.nl. Dan nemen wij contact met je op voor een afspraak en een bezoek bij je thuis.
Dit artikel is onderdeel van de Nieuwsbrief Cultureel Erfgoed. Wil je op de hoogte van het laatste Cultureel Erfgoed nieuws blijven? Meld je aan voor de Nieuwsbrief Cultureel Erfgoed. Deze verschijnt 2x per jaar.
Zie ook
- Voorwoord Wethouder Petra van den Akker
- It Romme Fjild in Workum
- De toekomst van onze begraafplaatsen
- Doe mee aan de Open Monumentendag 2025!
- Het bouwhistorisch detail - Balkenplafond
- De archiefschatten van Súdwest-Fryslân | Anton Dull
- In de Erfgoed schijnwerpers: André Buwalda
- Vloeren met verhalen
- Asbest, een populair bouwmateriaal